CHƯƠNG 6
Bài 5: Người giàu tạo ra tiền
Trong mỗi chúng ta đều ẩn chứa
những tiềm năng to lớn, những năng khiếu bẩm sinh. Tuy nhiên, điều kìm nén
chúng ta chính là sự thiếu tự tin.
Khi rời trường, hầu hết
chúng ta đều biết rằng thế giới thực ngoài cửa trường học đòi hỏi những điều
khác ngoài các điểm số. Những từ như “gan góc”, “can đảm”, "bạo dạn",
"khéo léo,', "táo bạo", "kiên quyết tài giỏi"... mới
là những từ quan trọng trong câu chuyện tưởng lai của chúng ta chứ không phải
là những điểm số...
Những tính cách tốt đẹp đó đều
có trong mỗi con người chúng ta, nhưng “yếu đuối", “bất tài”, và “hèn kém”
cũng có nữa. Sau một năm làm phi công cho Manne Corps ở Việt Nam, tôi thực sự
hiểu được cả hai khía cạnh này trong con người mình. Không có tính cách nào nổi
trội hơn tính cách nào cả.
Tuy nhiên, là một giáo viên,
tôi nhận ra rằng chính nỗi sợ hãi và tự nghi ngờ quá mức là sự tự dèm pha thiên
tư của chính bản thân mình lớn nhất. Tôi cảm thấy thắt long khi nhìn những sinh
viên biết câu trả lời nhưng lại không đủ can đảm để nói ra. Thông thường trong
cuộc sống thực, không phải sự thông minh mà chính là sự táo bạo sẽ giúp bạn vượt
lên.
Theo kinh nghiệm cá nhân
tôi, năng lực tài chính đòi hỏi cả kiến thức kỹ thuật lẫn sự can đảm. Nếu nỗi sợ
quá lớn thì thiên tư sẽ bị át đi. Trong lớp học, tôi luôn thúc đẩy các sinh
viên học cách mạo hiềm, để thiên tư của họ biến nỗi sợ thành quyền lực và tài
hoa. Nỗi sợ sẽ làm việc cho một số người và làm khiếp sợ những người khác. Tôi
thấy hầu hết mọi người khi nói đến tiền bạc đều muốn được an toàn. Tôi đã gặp
phải những câu hỏi như: Tại sao phải mạo hiểm? Tại sao tôi phải quan tâm đến IQ
tài chính của mình? Tại sao phải hiểu biết về tài chính?
Và tôi trả lời: "Chỉ để
có nhiều lựa chọn hơn.”.
Ba trăm năm trước, đất đai là của cải. Vì vậy có đất là có
vàng. Ngày nay là thời đại thông tin. Ai có những thông tin đúng lúc nhất người
đó sẽ làm giàu. Vấn đề là các thông tin bay vòng quanh thế giới bằng tốc độ ánh sáng.
Loại của cái mới này không bị ngăn chặn bởi những đường biên giới như với đất
đai và nhà máy. Nó thay đổi nhanh hơn và đột ngột hơn. Số lượng các nhà đa-triệu
phú gia tăng một cách đầy ấn tượng. Tuy nhiên, cũng không ít người bị rơi lại
phía sau.
Ngày nay, tôi thấy rất nhiều
người phải đấu tranh với cuộc sống thường thì họ cố làm việc chăm chỉ hơn, đởn
giản vì họ còn gắn bó với những quan niệm cũ. Họ muốn mọi thứ đều theo lệ thường,
họ phản đối các thay đổi. Tôi biết rằng có những người bị mất việc hay mất nhà,
và họ đổ thửa mọi thứ cho công nghệ, cho nền kinh tế hay cho ông chủ của họ.
Đáng buồn là họ không hề nhận ra rằng chính họ mới là vấn đề. Những suy nghĩ lỗi
thời chính là tiêu sản lớn nhất của họ. Đởn giản vì họ không nhận thức được rằng
cách suy nghĩ hay cách làm việc của họ chỉ là tài sản trong ngày hôm qua mà
thôi, mà ngày hôm qua thì đã qua rồi.
Một hôm, khi tôi đang hướng
dẫn một nhóm học viên cách chơi một trò chơi có tên là “Vòng quay tiền mặt,”
thì một phụ nữ tình cờ đến lớp học và tham dự vào cuộc chơi. Người phụ nữ này vừa
mới ly dị, bị cháy túi vì những thỏa thuận ly hôn nên bà đang phải đi tìm một
giải pháp…
Trò chơi “Vòng quay tiền mặt"
của tôi được thiết kế để giúp mọi người hiểu được tiền bạc làm việc như thế
nào. Khi chơi trò này, người ta học được sự tưởng tác giữa bản kê lợi tức và bản
cân đối thu chi, biết được tiền mặt “sẽ quay” như thế nào giữa hai bản kê này
và con đường đi đến giàu có sẽ là cố gắng gia tăng vòng quay tiền mặt hàng
tháng từ cột tài sản đến mức vượt qua số chi phí hàng tháng. Một khi đã đạt được
điều này, bạn sẽ có thể thoát khỏi vòng Rat Race (cái vòng luẩn quẩn kiếm tiền,
trả hóa đởn và mắc nợ của những người nghèo) để đến đường Fast Track (sự tự do
tài chính của những người giàu đúng nghĩa).
Với trò này, một số người
thích, một số người không thích, còn một số khác lại bỏ qua. Ngay ở vòng đầu
người phụ nữ đã nói ở trên rút trúng một lá bài có hình chiếc du thuyền trên
đó. Ban đầu bà rất vui vẻ: "A, tôi có một chiếc du thuyền”, Sau đó, khi
người bạn giải thích về những con số đang làm việc trên bản kê lợi tức, bản cân
đối thu chi và vòng quay tiền mặt hàng tháng của bà thì bà giật mình thấy rằng
chiếc du thuyền đang nuốt sống mình... Với bà, đó quả là một trò chơi kinh khủng.
Trong năm 1984, tôi bắt đầu
dạy học qua các trò chơi. Tôi luôn khuyến khích những sinh viên trưởng thành
chú ý xem trò chơi phản ánh lại những gì họ biết và những gì họ cần học. Điều
quan trọng nhất là trò chơi phản ánh cách cư xử của mỗi người. Nó là một hệ thống
phản hồi lập tức. Thay vì các giáo viên diễn thuyết thì trò chơi cung cấp bài
diễn thuyết cho từng cá nhân và được viết riêng cho bạn.
Cũng như một trò chơi, thế
giới luôn cung cấp cho chúng ta những phản hồi lập tức. Ta có thể học được rất
nhiều nếu biết tự điều chỉnh. Một ngày trước đây không lâu, tôi phàn nàn với vợ
tôi rằng, hẳn chất tẩy quần áo đã làm cho cái quần của tôi bị rút lại. Vợ tôi
cười và lấy tay nhấn vào bụng tôi cho tôi thấy rằng không phải cái quần bị rút
lại mà chính tôi đã phình ra.
Trò chơi "Vòng quay tiền mặt” được thiết
kế để cung cấp phản hồi cho từng người chơi. Mục đích của nó là đặt ra cho bạn
các lựa chọn. Nếu bạn rút phải lá bài hình chiếc du thuyền và nó làm bạn mang nợ,
câu hỏi sẽ là "Bây giờ bạn có thể làm gì?”. Lúc này bạn sẽ có bao nhiêu lựa
chọn khác nhau? Đó chính là mục đích của trò chơi: dạy cho người chơi cách suy
nghĩ và tìm ra nhiều lựa chọn tài chính khác nhau…
Tôi đã quan sát hơn hàng
ngàn người chơi trò chơi này. Những người thoát khỏi vòng Rat Race nhanh nhất
là những người hiểu được các con số và có một đầu óc tài chính sáng tạo. Họ nhận
biết được nhiều lựa chọn khác nhau. Những người mất thời gian lâu nhất là những
người không quen thuộc với các con số và thường không hiểu được quyền lực cửa sự
đầu tư. Thường thì những người giàu mới chính là những người sáng tạo và chịu mạo
hiểm hơn cả.
Có những người chơi trò
"Vòng quay tiền mặt, kiếm được rất nhiều tiền trong trò chơi, nhưng họ
không biết phải làm gì với nó cả. Hầu hết những người này đều không thành công
về tài chính trong cuộc đời thực. Dường như những người khác đang vượt qua họ mặc
dù họ có tiễn trong tay. Và đó cũng là một sự thực trong cuộc sống. Lắm người có rất nhiều tiền nhưng không có
tiến bộ gì về tài chính cả.
Hạn chế các lựa chọn của
mình cũng giống như cố bám lấy những quan niệm cũ. Một người bạn thời trung học
của tôi hiện đang làm ba công việc một lúc. Hai mươi năm trước, anh ta là người
giàu nhất trong số các bạn học. Khi đồn điền làm đường ở địa phương bị đóng cửa
công ty của anh ta cũng suy sụp theo. Trong đầu anh ta chỉ có một lựa chọn duy
nhất: làm việc tích cực hơn. Vấn đề là anh ta không thể tìm được một công việc
tương đương và những thâm niên làm việc như ở công ty cũ. Kết quả là anh ta có
dư khả năng cho công việc hiện tại nhưng vẫn phải chấp nhận một mức lương thấp
hơn. Hiện nay anh phải làm một lúc ba việc thì mới đủ sống.
Tôi đã thấy nhiều người chơi
trò “Vòng quay tiền mặt”, than phiền rằng những lá bài cơ hội thích hợp không
bao giờ đến tay họ cả. Vì vậy mà họ chỉ ngồi yên đó. Tôi biết trong cuộc sống
thực có những người như thế. Họ ngồi chờ một cơ hội “thích hợp”. Tôi đã thấy
nhiều người có được lá bài cơ hội thích hợp nhưng lại không có tiền. Sau đó họ
ca cẩm rằng đáng lý ra họ đã thoát khỏi vòng Rat Race nếu họ có đủ tiền. Và họ
cũng ngồi yên đó. Tôi biết trong cuộc sống cũng có những người như thế. Họ thấy
được các cơ hội nhưng họ không có tiền.
Và tôi thấy nhiều người rút
được lá bài cơ hội lớn, đọc to lên nhưng không hề biết nó là một cơ hội lớn. Họ
có tiền, có thời gian chín muồi, họ nắm quân bài trong tay nhưng họ không thấy
cơ hội đang mỉm cười với họ. Họ không biết kế hoạch tài chính của họ có thể
giúp họ thoát khỏi vòng Rat Race như thế nào. Và tôi biết trong cuộc sống có
nhiều người như thế hơn cả những người kia cộng lại. Hầu hết mọi người đều có
những cơ hội vụt sáng ngay trước mắt nhưng không thấy được nó. Phải mất cả năm
sau họ mới nhận ra nó, lúc đó thì những người khác đã giàu lên rồi.
Nếu có sự thông minh tài chính, bạn sẽ có nhiều
lựa chọn hơn. Nếu bạn không có một cơ hội nào cả, bạn có thể làm gì để cải thiện
tình hình tài chính của mình? Nếu bạn có cơ hội mà không có tiền và không thể
mượn ngân hàng được thì bạn có thể làm gì để tận dụng cơ hội đó? Nếu các linh cảm
của bạn sai lầm và mọi tính toán đều thất bại, bạn sẽ làm gì để biến một xu
thành một triệu đô la? Đó chính là sự thông minh tài chính. Thông minh tài
chính là khả năng bạn có thể nghĩ ra bao nhiêu giải pháp tài chính khác nhau để
xoay sở một vấn đề. Thông minh tài chính là chuyện bạn có khả năng sáng tạo như
thế nào trong khi giải quyết các vấn đề tài chính.
Hầu hết mọi người chỉ biết một
giải pháp: làm việc tích cực tiết kiệm và vay mượn.
Vậy tại sao phải cố tăng sự
thông minh tài chính? Bởi vì có như vậy bạn mới có thể tạo ra vận may cho chính
mình, mới biết cách nắm lấy tất cả những gì xảy ra và làm cho nó tốt đẹp hơn. Rất
ít người nhận biết được rằng vận may là do con người tạo ra. Và tiền bạc cũng vậy.
Nếu bạn muốn được may mắn và kiếm được nhiều tiền hơn mà không phải làm việc
quá sức, khi ấy sự thông minh tài chính là rất quan trọng. Nếu bạn thuộc típ
người chờ thời, bạn sẽ phải chờ rất lâu, cũng giống như ngồi chờ cho đến khi
đèn xanh bật hết suốt 5 dặm thì mới chịu bắt đầu chuyến đi vậy.
Khi Mike và tôi còn nhỏ, người
cha giàu thường bảo chúng tôi rằng: "Tiền không có thực. Người nghèo và
người trung lưu làm việc kiếm tiền, còn người giàu làm ra tiền. Các con càng
nghĩ tiền bạc là có thực thì các con càng phải làm việc vất vả hơn cho chúng. Nếu
các con hiểu được rằng tiền bạc không có thực, các con sẽ làm giàu nhanh hơn.”
“Vậy tiền bạc sẽ là gì nếu
chúng không có thực?” Mike và tôi cùng hỏi.
“Các con nghĩ chúng là gì
thì chúng sẽ là cái đó.” Người cha giàu trả lời.
Tài sản quyền lực nhất mà tất
cả chúng ta đều có chính là bộ óc. Nếu được huấn luyện tốt, nó có thể tạo ra những
của cải khổng lồ trong chốc lát.
Trong thời đại thông tin, tiền
bạc gia tăng theo cấp số nhân. Một số người có thể lành giàu đến mức khó tin từ
hai bàn tay trắng, chỉ với những ý tưởng và các thỏa thuận. Nếu bạn hỏi những
người sống bằng cách buôn bán chứng khoán hay các dạng đầu tư khác, bạn sẽ thấy
rõ điều đó. Thường thì những người này kiếm được hàng triệu đồng trong chốc lát
không nhờ một cái gì cả. Khi nói rằng “không nhờ gì cả”, tôi muốn nói là không
hề có sự trao đổi tiền bạc. Điều đó được thực hiện qua các thỏa thuận: một tín
hiệu tay tại nơi kinh doanh, một đốm sáng trên màn hình của một nhà buôn ở
Lisbon truyền tới màn hình của một người ở Toronto, một cú điện thoại cho người
môi giới để mua và bán chúng ngay sau đó. Tiền không đổi chủ, chỉ có những thỏa
thuận thay đổi mà thôi.
Tóm lại, trí thông minh tài
chính được tạo ra nhờ 4 kỹ năng chuyên môn sau.
1 . Sự hiểu biết tài chính. Khả năng đọc hiểu được các con số
2. Những chiến lược đầu tư. Ngành khoa học tiền kiếm tiền.
3. Thị trường. Cung và cầu. Alexander Graham Bell đã cung cấp cho thị
trường những cái mà nó đòi hỏi. Bill Gates cũng vậy.
4. Luật pháp. Sự hiểu biết về những điều lệ, phép tắc về kế toán, liên
đoàn, chính quyền và quốc gia. Tôi khuyên bạn hãy luôn chơi cho đúng luật.
Chính sự kết hợp của bốn kỹ
năng trên là điều kiện cần để thành công trên đường mưu cầu sự giàu có, dù bằng
cách mua bán những ngôi nhà nhỏ, những căn hộ lớn, công ty, cổ phiếu, ngân phiếu,
quỹ chung, kim loại quý, chương trình bóng chày hay bất cứ cái gì tưởng tự vậy.
Ở đây tôi muốn nói rằng vốn
đầu tư sẽ đến rồi đi, thị trường lên rồi xuống, kinh tế phát triển rồi suy sụp.
Mỗi ngày trong đời, thế giới luôn luôn trao cho bạn những cơ hội trong cuộc sống,
nhưng thường thì ta không nhìn ra chúng. Nhưng chúng vẫn ở đó. Và thế giới càng
thay đổi, công nghệ càng thay đổi thì sẽ càng có nhiều cơ hội cho phép bạn và
gia đình bảo đảm tài chính cho những thế hệ sau này.
Như vậy tại sao phải nghĩ đến
chuyện phát triển trí thông minh tài chính của bạn? Xin nhắc lại rằng: chỉ có bạn
mới có thể trả lời được câu hỏi đó. Tôi biết vì sao tôi phải tiếp tục học và
phát triển, bởi vì thế giới đang thay đổi. Tôi thích đón chào những thay đổi
này hơn là cứ phải bám lấy quá khứ. Tôi biết sẽ có những vụ bùng nổ trên thương
trường và những vụ sụp đổ thị trường. Tôi muốn tiếp tục phát triển trí thông
minh tài chính của mình vì một khi thị trường thay đổi thì sẽ có một số người
phải quỳ lụy công việc của mình. Trong khi đó, những người khác sẽ nhận quả đắng
nà đời đem cho họ - thỉnh thoảng tất cả chúng ta đều ăn phải quả đắng đó - và
biến chúng thành hàng triệu đô la. Đó chính là sự thông minh tài chính.
Riêng cá nhân mình, tôi sử dụng
hai phương tiện để đạt được sự lớn mạnh về tài chính: bất động sản và những cổ
phiếu nhỏ. Tôi dùng bất động sản làm nền tảng. Mỗi ngày trôi qua, tài sản của
tôi cung cấp vòng quay tiền mặt và đôi lúc chúng bứt nhanh nâng cao giá trị. Những
cổ phiếu nhỏ thì được dùng để phát triển nhanh.
Tôi không khuyến khích bạn
làm mọi thứ như tôi đã làm. Ví dụ thì chỉ là ví dụ. Nếu như cơ hội quá phức tạp
và tôi không hiểu biết về sự đầu tư thì tôi sẽ không thực hiện chúng. Những bài
toán đơn giản và một giác quan nhanh nhạy là tất cả những gì cần thiết để phát
triển tài chính.
Năm 1989, tôi thường chạy bộ
qua một vùng ngoại ô khá dễ thưởng ở Portland, Oregon. ở đây có những ngôi nhà
nhỏ nhắn và xinh xắn đến mức tôi gần như nghĩ mình sẽ gặp được cô bé quàng khăn
đỏ đang nhảy chân sáo đến nhà bà ngoại.
Trên đường chạy, tôi nhìn thấy
những tấm bảng nhà bán, ở khắp nơi. Lúc ấy thị trường gỗ đang rất khủng khiếp,
thị trường chứng khoán vừa suy sụp và kinh tế bị đình trệ. Trên một con đường,
tôi nhìn thấy một tấm bảng “nhà bán" có vẻ như đã treo lâu lắm rồi, nó rất
cũ kỹ. Khi chạy ngang qua, tôi ghé vào gặp ông chủ nhà, trông ông ta đầy vẻ ưu
tư.
Tôi hỏi: "Ông bán ngôi
nhà giá bao nhiêu?”
Ông chủ mỉm cười yếu ớt:
“Ông cứ ra giá đi, tôi treo bảng bán nhà cả năm nay rồi. Thậm chí không ai thèm
ngó đến nó nữa.”
Tôi nói: "Để tôi xem
nào."
Và nửa tiếng sau, tôi mua
ngôi nhà rẻ hơn 20.000 $ so với giá ban đầu ông ta đề nghị.
Đó là một ngôi nhà nhỏ xinh
xắn có hai phòng ngủ và những đồ trang trí nhiều màu sắc trên các cửa sổ. Nó
sơn màu xanh nhạt với những đường viền xám, được xây vào năm 1930. Bên trong là
một lò sưởi đá còn tốt và hai phòng ngủ bé xíu. Nó sẽ là một ngôi nhà cho thuê
hoàn hảo.
Tôi trả cho người chủ 5.000
$ tiền mặt đặt trước cho ngôi nhà giá 45.000 $, mà thực sự nó đáng giá đến
65.000 $. Người chủ vui vẻ dời đi, làm như thoát nợ vậy. Và người thuê nhà đầu
tiên chuyển đến, một giáo sư đại học địa phương. Sau khi trả hết mọi thứ nợ nần
và các chi phí quản lý tôi bỏ túi được khoảng 40 $ mỗi cuối tháng. Cũng khá thú
vị đấy chứ.
Một năm sau, thị trường bất động
sản đình trệ ở Oregon bắt đầu hồi phục. Những nhà đầu tư California lắm tiền từ
thị trường bất động sản vẫn đang phát triển của họ chuyển dần sang miền bắc đến
vùng Oregon và Washington.
Tôi bán ngôi nhà nhỏ này cho
một cặp vợ chồng trẻ ở California với giá 95.000 $. Số vốn của tôi đã đem đến gần
40.000 $ tiền lời nhờ luật thanh toán thuế trễ hạn 1031, và tôi tiếp tục tìm chỗ
đầu tư số tiền này…
Điểm chính trong ví dụ này
là một số tiền nhỏ có thể phát triển thành một số tiền lớn như thế nào. Một lần
nữa, đó là vấn đề hiểu biết các bản kê tài chính, chiến lược đầu tư nhạy bén thị
trường và luật pháp. Nếu người ta không thành thạo những chủ đề này thì hiển
nhiên là họ sẽ tuân theo những giáo lý chuẩn mực, hướng mọi người làm sao cho
an toàn…
Những thỏa thuận nóng sốt nhất thường không đến
với những người mới học việc. Thường thì những vụ buôn bán tốt nhất làm cho người
giàu ngày càng giàu hơn đều dành riêng cho những người am hiểu trò chơi này.
Tôi càng trở nên "sành
sỏi” thì tôi sẽ càng có nhiều cơ hội trên đường đời của mình. Và trí thông minh
tài chính của bạn càng cao thì nó sẽ càng dễ dàng mách bảo bạn là một thỏa thuận
như vậy có tốt hay không. Chính sự hiểu biết của bạn sẽ chỉ ra những vụ giao dịch
tệ hại hoặc làm cho một vụ buôn bán tồi tệ trở nên tốt đẹp hơn. Tôi càng học được
nhiều - và có rất nhiều thứ để học - tôi sẽ càng làm ra nhiều tiền, đơn giản vì
khi năm tháng trôi qua thì tôi sẽ tích lũy được nhiều kinh nghiệm cũng như sự
khôn ngoan. Tôi có những người bạn luôn muốn được an toàn, làm việc rất tích cực
về chuyên môn, nhưng lại thất bại trong việc tìm kiếm sự khôn ngoan về tài
chính, một điều cần phải có thời gian mới phát triển được.
Nhìn chung, triết lý sống của
tôi là hãy gieo hạt lên cột tài sản của mình. Tôi bắt đầu gieo trồng bằng những
hạt giống nhỏ. Một số hạt lớn lên còn một số hạt thì không, nhưng tôi chằng vì
thế mà chùn bước...
Trong liên minh bất động sản,
chúng tôi có một số tài sản trị giá vài triệu đô la. Đó là REIT của chúng tôi,
còn gọi là bất động sản đầu tư ủy thác (real estate investment trust). Điều tôi
muốn làm rõ ở đây là phần lớn trong vài triệu đô la này đều bắt đầu từ những số
đầu tư nhỏ từ 5.000 $ đến 10.000 $. Toàn bộ số tiền này đều thuận lợi trong việc
bắt kịp một thị trường phát triển nhanh chóng, tăng số miễn thuế, buôn bán trao
đổi vài lần trong nhiều năm.
Chúng tôi cũng sở hữu một
danh mục vốn đầu tư chứng khoán, bao quanh là một liên minh mà vợ chồng tôi gọi
là quỹ chung cá nhân. Chúng tôi có những người bạn giao dịch buôn bán với những
nhà đầu tư như chúng tôi và có một số tiền phụ thêm mỗi tháng để đầu tư tiếp tục.
Chúng tôi mua những công ty riêng vừa mới cổ phần hóa trong thị trường chứng
khoán Mỹ hay Canada để đầu cơ, chấp nhận mạo hiểm cao. Chúng tôi đã từng mua
100.000 cổ phần với giá mỗi cổ phần là 25 xu trước khi cổ phần hóa một công ty.
Sáu tháng sau, công ty được lên danh sách và 100.000 cổ phần này trị giá mỗi phần
2$. Nếu công ty được quản lý tốt cái giá sẽ tiếp tục tăng lên và mỗi cổ phần có
thể lên dện 20 $ hay hơn nữa. Có những lúc 25.000 $ của chúng tôi lên đến 1 triệu
đô trong vòng chưa đầy 1 năm.
Đây không phải là một trò
may rủi nếu bạn biết bạn đang làm gì, chứ không phải chỉ quăng tiền vào vụ giao
dịch rồi ngồi nhà cầu nguyện. Cần phải sử dụng kiến thức chuyên môn, sự khôn
ngoan và lòng say mê trong trò chơi này để hạn chế rủi ro. Dĩ nhiên có nhiều rủi
ro là không thể tránh được, nhưng chính trí thông minh tài chính sẽ giúp bạn cải
thiện tình hình. Đó là lý do đầu tiên mà tôi không ngừng khuyến khích mọi người
đầu tư nhiều hơn vào việc giáo dục kỹ năng tài chính hơn là vào các cổ phần, bất
động sản hay những thị trường khác. Càng khôn khéo, bạn sẽ càng có nhiều cơ hội
đánh bại đối thủ.
Những cuộc chơi chứng khoán
mà cá nhân tôi đầu tư vào đối với nhiều người thường là quá mạo hiểm và tôi
hoàn toàn không khuyến khích bạn làm như vậy. Tôi đã chơi trò chơi này từ năm
1979 và thường được trả nhiều hơn số phần mà đúng ra mình sẽ được hưởng. Nhưng
có thể bạn sẽ bắt đầu cuộc sống của bạn theo một cách khác, sao cho bạn có khả
năng biến 25.000 $ thành 1 triệu trong 1 năm mà ít phải mạo hiểm nhất. Những điều
tôi đã làm chỉ là những giọt nước nhỏ trong biển cả, nhưng với một cá nhân
trung bình thì số thu nhập không trả lãi hơn 100.000 $ một năm cũng đã là khá tốt
và muốn đạt được cũng không khó lắm. Tùy thuộc vào thị trường và độ nhanh nhạy
của bạn, bạn có thể làm được điều đó trong khoáng thời gian từ 5 đến 10 năm. Nếu
bạn giữ cho mức sống cửa mình ở mức phải chăng thì 100.000 $ thu nhập bổ sung
là rất dễ chịu, bất kể bạn có làm việc hay không. Bạn có thể làm việc nếu bạn
thích hay nghỉ ngơi nếu bạn muốn, nhưng nên sử dụng hệ thống thuế vụ của chính
quyền theo ý mình hơn là để chống lại mình.
Nền tảng của tôi là những bất
đóng sản phát sinh thu nhập. Tôi thích bất động sản vì chúng ổn định và thay đổi
rất chậm. Tôi cố giữ cho nó bền vững. Vòng quay tiền mặt khá ổn định và nếu quản
lý tốt thì ta hoàn toàn có cơ hội tăng giá trị của nó lên. Vẻ đẹp của một nền tảng
bất động sản bền vững là đôi khi nó cho phép chúng ta mạo hiểm hơn một chút với
những chứng khoán đầu cơ.
Nếu tôi thu được nhiều lợi
nhuận từ thị trường chứng khoán, tôi sẽ trả thuế cho lợi nhuận thu được từ việc
bán tài sản, sau đó đầu tư phần còn lại vào bất động sản để có thể một lần nữa
làm kiên cố hơn nền tảng tài sản của mình.
Một lời cuối cùng về bất động
sản. Tôi đã du lịch khắp nơi trên thế giới và tại mỗi thành phố, tôi đều nghe
người ta nói rằng bạn không thể mua được bất động sản với giá rẻ. Đó không phải
là kinh nghiệm của tôi. Ngay cả ở New York, Tokyo hay Bankok, vẫn có những cơ hội
tốt mà người ta không chú ý đến. Vì vậy, khi tôi nghe người ta bảo rằng: Anh
không làm được như vậy ở đây đâu, tôi sẽ nhắc nhở họ rằng thực ra câu nói đó
chính là "Tôi không biết làm sao để làm như vậy ở đây...”,
Bạn chỉ có thể nhìn thấy những cơ hội tốt bằng
cái đầu của bạn và bằng sự nhạy cảm về tài chánh đã được huấn luyện. Hầu hết mọi
người không giàu lên được đơn giản vì họ không được huấn luyện về tài chính để
nhận ra những cơ hội ngay trước mắt. Trong chương cuối cùng, tôi đưa ra 10 bước
mà tôi đã đi trên con đường tự do tài chính của mình. Nhưng phải nhớ là hãy tìm
thấy niềm vui trong đó. Đây chỉ là một trò chơi. Thỉnh thoảng bạn chiến thắng
và đôi lúc bạn phải học hỏi. Nhưng hãy vui đùa với nó. Hầu hết mọi người không bao giừ chiến thắng vì họ sợ phải thất bại.
Trong trường, chúng ta học rằng phạm lỗi là một
điều xấu, và nếu phạm lỗi chúng ta sẽ bị phạt. Tuy nhiên, nếu bạn nhìn lại quá
trình học tập của con người, bạn sẽ thấy chúng ta học bằng cách phạm lỗi. Chúng
ta học đi bằng cách té. Nếu chúng ta không bao giờ té ngã thì chúng ta sẽ không
bao giờ đi được. Tập chạy xe đạp cũng thế. Tôi đã bị vài vết sẹo trên đầu gối
khi tập xe, nhưng ngày nay tôi có thể lái một chiếc xe đạp mà không cần suy
nghĩ. Và làm giàu cũng vậy thôi. Nhưng không may, lý do chính mà hầu hết mọi
người không giàu lên được là vì họ sợ mất mát. Những người chiến thắng không sợ
sự thất bại. Nhưng chính những người thất bại lại sợ điều đó. Thất bại là mẹ
thành công. Những người né tránh sự thất bại cũng sẽ không gặp được thành công.
Tôi xem tiền bạc cũng như
môn quần vợt vậy. Tôi chơi tích ct~c, phạm lỗi rồi sửa chữa, phạm lỗi nhiều
hơn, sửa chữa nhiều hơn và ngày càng giỏi hơn. Nếu thua, tôi sẽ đi ngang qua
cái lưới, bắt tay đối thủ, mỉm cười và nói: “Thứ Bả y tới gặp lại nhé…”.
Từ kinh nghiệm của mình, tôi
chia đầu tư ra làm hai dạng:
1. Dạng thứ nhất và thông
thường nhất là mua đầu tư trọn gói. Nhà đầu tư gọi điện cho một đại lý bán lẻ,
ví dụ như Công ty bất động sản, nhà buôn cổ phần chứng khoán hay người lập kế
hoạch tài chính để mua một cái gì đó. Có thể là một quỹ chung, một REIT, một cổ
phần hay một ngân phiếu. Đó là một cách đầu tư đơn giản và nhanh gọn. Cũng đơn
giản như một người mua hàng đi đến cửa hàng máy tính và mua cả cái máy tính nằm
ngay trên kệ vậy.
2. Dạng thứ hai là tạo ra đầu
tư. Những nhà đầu tư dạng này thường thu thập các thỏa thuận, cũng giống như
người ta mua từng linh kiện máy tính về và ráp lại vậy. Đó là một dạng làm theo
yêu cầu. Tôi không hề biết gì về chuyện ráp máy tính cả, nhưng tôi biết làm thế
nào để ráp từng mảnh cơ hội lại với nhau, hoặc tôi biết ai có thể làm điều đó.
Một nhà đầu tư theo dạng thứ
hai có thể gọi là một nhà đầu tư chuyên nghiệp. Có khi phải mất hàng năm mới
ráp được các mảnh này lại, và cũng có khi không thể nào gom chúng lại được. Người
cha giàu luôn khuyến khích tôi trở thành một nhà đầu tư dạng thứ hai. Khi đó
thì việc học cách ráp các mảnh này lại là rất quan trọng vì đó là một chiến thắng
to lớn, và đôi lúc, nếu bạn đi ngược dòng nước thì đó cũng sẽ là một thất bại khổng
lồ.
Nếu muốn trở thành một nhà đầu
tư chuyên nghiệp, bạn cần phát triển ba kỹ năng chính. Những kỹ năng này bổ
sung thêm vào bốn kỹ năng yêu cầu để trở thành một người có sự thông minh tài
chính.
1.
Làm thế nào để tìm ra một cơ hội là mà người khác bỏ lỡ?
Bằng đầu óc, bạn có thể nhìn
thấy những thứ mà người khác không nhìn được bằng mắt thường. Ví dụ, một anh bạn
mua một ngôi nhà cũ kỹ ọp ẹp trông như một ngôi nhà ma vậy. Mọi người tự hỏi tại
sao anh ta lại mua nó. Điều anh thấy được còn người khác không thấy chính là vì
ngôi nhà đi kèm với 4 lô đất phụ thêm. Sau khi mua ngôi nhà, anh phá sập nó và
bán 5 lô đất cho một nhà xây dựng gấp ba lần cái giá mà anh đã mua trọn gói.
Anh kiếm được 75.000 $ chỉ trong 2 tháng làm việc. Số tiền này không phải là
nhiều nhưng chắc chắn là vượt xa một số lương ít ỏi, và điều này hoàn toàn
không khó khăn gì về mặt kỹ thuật
2. Làm cách nào được tăng tiền?
Những người bình thường chỉ
biết một cách duy nhất là đi đến ngân hàng, còn những nhà đầu tư chuyên nghiệp
biết nhiều cách tăng vốn mà không cần phải đến ngân hàng. Để bắt đầu, tôi học
cách mua nhà mà không cần ngân hàng. Những ngôi nhà không tốn quá nhiều tiền,
nhưng kỹ năng tăng tiền mà tôi học được thì quả là vô giá.
Tôi rất thường nghe mọi người
nói: "Ngân hàng không cho tôi mượn tiền, hay "Tôi không đủ tiền
mua.”, Nếu bạn muốn làm một nhà đầu tư chuyên nghiệp, bạn cần phải học cách làm
những điều mà hầu hết mọi người không làm được. Nói cách khác phần lớn vì thiếu
tiền nên không làm ăn được. Nếu có thể tránh được chướng ngại này, bạn sẽ có được
hàng triệu đô la. Nhiều lần tôi mua một căn hộ, một lốc cổ phần hay cả một tòa
nhà mà không cần đến một xu trong ngân hàng. Có lần tôi mua một tòa nhà giá 1,2
triệu đô la. Tôi làm theo kiểu mà người ta gọi là “giữ tiền lại”, với một hợp đồng
viết tay giữa người mua và người bán. Tôi gọi đặt cọc 100.000 $, nó cho phép
tôi có 90 ngày để tăng phần còn lại của số tiền. Tại sao tôi làm thế? Đơn giản
vì tôi biết rằng ngôi nhà trị giá đến 2 triệu đô la. Tôi không tăng tiền lên.
Thay vào đó, người đã nhờ đặt trước 100.000 $ sẽ cho tôi 50.000 $ vì đã tìm được
vụ giao dịch, anh ta thế chỗ tôi còn tôi ra đi. Tổng thời gian làm việc: 3
ngày. Một lần nữa, điều chính yếu là cái bạn muốn chứ không phải cái bạn mua. Đầu
tư không phải là mua bán. Đó là sự hiểu biết.
3. Làm sao tổ chức được những
người thông minh?
Người thông minh là người
thuê mướn hay làm việc chung với những người thông minh hơn anh ta. Khi bạn cần
lời khuyên thì hãy chắc chắn rằng: bạn đã chọn cố vấn cho mình một cách khôn ngoan.
Có quá nhiều điều phải học,
nhưng phần thưởng thì vô cùng to lớn. Nếu bạn không muốn học những kỹ năng này
thì hãy là một nhà đầu tư dạng thứ nhất. Chính những điều bạn biết là tài sản lớn
chất.
Chính những điều bạn không
biết là rủi ro lớn nhất. Luôn luôn có những rủi ro, vì vậy hãy học cách xoay sở
những rủi ro này thay vì né tránh chúng.


0 nhận xét:
Đăng nhận xét